Posiedzenie Prezydium Komitetu Historii Nauki i Techniki

24.09.2012

 

Ustalono kwestie związane z zaplanowanym na 11 października 2012 r. zwiedzaniem Centrum Nauki „Kopernik” w Warszawie. Omówiono także sprawy starań o nadanie historii nauki statusu odrębnej dyscypliny naukowej. Poruszono także zagadnienia wydawnicze dotyczące Komitetu.

 

 

Zebranie Plenarne Komitetu Historii Nauki i Techniki PAN

11.10.2012

 

Zebrani w I części spotkania odbyli wizytę w Centrum Nauk „Kopernik”, zwiedzając Centrum jako wprowadzenie do dyskusji o upowszechnianiu nauki.

Część II zebrania odbyła się w Instytucie Historii Nauki PAN, Pałacu Staszica w Warszawie.  Dyskutowano o sprawach bieżących i zagadnieniach, w których Komitet Historii Nauki i Techniki powinien zająć stanowisko. W toku dyskusji zebrani omawiali problemy zagrożenia dla nauki, badań naukowych i popularyzacji wiedzy wynikające z coraz częstszych informacji o zamiarach likwidowania zbiorów naukowych.


 

Posiedzenie Plenarne Komitetu Historii Nauki i Techniki PAN

26 listopada 2012 r.

 

Wprowadzenia dokonała  prof. Jadwiga Garbowska (Muzeum Ziemi), omawiając kwestie upowszechniania nauki oraz najważniejsze problemy w muzealnictwie.
 

Następnie odbyło się wystąpienie dr. Jana Kozłowskiego  (MNiSW)  „Polityka Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w dziedzinie upowszechniania nauki", w którym przedstawiono pomysł dokonania inwentarza i statystyk obejmujących instytucje nauki, wykazujących jak działalność polskich instytucji przedstawia się na tle innych krajów.


Ostatnie wystąpienie należało do prof. Jaromira Jeszke (UAM) „Kwestia uznania historii nauki za odrębną dyscyplinę naukową", w którym poruszone została istotna sprawa nieuwzględnienia przez MNiSW historii nauki w kategorii dyscyplin naukowych. Prof. Jeszke przypomniał, że wcześniej zdołano już udokumentować rangę historii nauki. Obecnie należy odnieść się do kategorii „szczegółowości” dyscypliny. Należy także pokazać Ministerstwu ścieżkę kształcenia w zakresie historii nauki. Zadanie polega na ukazaniu w jaki sposób  i do jakich obszarów wiedzy będzie ona nawiązywać.

W toku dyskusji poruszano m.in. kwestie upowszechniania nauki – w tym o istotną rolę miłośników nauki, a także szkoły średniej. Podkreślono aspekt ahistoryczności Centrum Nauki „Kopernik” i wynikające z tego  problemy. Omówiono także zagadnienia związane z historią nauki w kontekście dyscypliny naukowej.
 
 
 
 

Posiedzenie Prezydium Komitetu Historii Nauki i Techniki PAN

w dniu 11 lutego 2013 r.

Ustalono, że najbliższe posiedzenie plenarne  komitetu odbędzie się 18 marca 2013 r. Następnie prof. Kalina Bartnicka poinformowała zebranych o nieprzyznaniu dotacji na zorganizowanie konferencji międzynarodowej (Recepcja i przepływ idei w naukach ścisłych w Europie Środkowo-Wschodniej  w latach 1850-1920), której temat i projekt zgłosili członkowie Sekcji Nauk Ścisłych. Prof. Jarosław Włodarczyk doprowadził do porozumienia pomiędzy Radą Miejską w Płońsku a naszym Komitetem i Kasą im. Mianowskiego o zorganizowaniu konkursu i corocznym nagradzaniu najlepszej książki, w języku polskim, poświęconej historii nauki i techniki. Prof. Bartnicka zaproponowała, aby książkę biograficzną napisaną przez prof. Jerzego Pawłowskiego  Stefan Antoni Stobiecki (1859-1944) inżynier i przyrodnik opublikować w serii „Monografii z Historii Nauki i Techniki".

 

 

Posiedzenie Plenarne Komitetu Historii Nauki i Techniki PAN

w dniu 18 marca 2013 r.

 

Na początku zebrani uczcili minutą ciszy pamięć zmarłych Członków Komitetu – prof. dr hab. Andrzeja Bielskiego oraz prof. dr hab. Włodzimierza Zycha. Postanowiono jedno z zebrań plenarnych na jesieni b.r. poświęcić przypomnieniu ich osiągnięć w fizyce.

Następnie prof. Roman Mierzecki omówił sylwetkę i działalność profesora Jana Czochralskiego (1885-1953). Prof. Bartnicka przypomniała, że rok 2013 jest rokiem jubileuszu 240. rocznicy utworzenia Komisji Edukacji Narodowej. Omówiła problemy KEN jako instytucji na tle europejskim i ocenę KEN przez współczesnych. Przypomniała uznanie przez UNESCO archiwum Komisji Edukacji Narodowej za obiekt „Pamięci Świata" w 2007 r. Prof. Jadwiga Garbowska przedstawiła plan pracy całego komitetu i sekcji na rok 2013, który został zaaprobowany. Obejmuje on 4 zebrania plenarne (w tym jedną sesję wyjazdową do Wielkopolski), 2 konferencje (wspólne z innymi organizacjami), w tym jedno poświęcone badaniom ziem wschodnich II RP, wydanie książki o Stefanie Stobieckim. Prof. Jarosław Włodarczyk omówił zasady dorocznej nagrody przyznawanej przez władze miasta Płońska za najlepszą pracę z zakresu historii nauki. Do  7-osobowej kapituły nagrody weszli także przedstawiciele Komitetu Historii Nauki i Techniki PAN.

 

 

Posiedzenie Plenarne Komitetu Historii Nauki i Techniki PAN
w dniu 2 grudnia 2013 r.

 

Na początku posiedzenia z inicjatywy prof. Kaliny Bartnickiej uczczono minutą ciszy śp. profesora Konrada Rudnickiego.
W I części posiedzenia odbył się wykład prof. dr hab. Teresy Smółkowej, omawiający naukową metodologię w językoznawstwie. Prelegentka zwróciła uwagę m.in. na szybkie zmiany zachodzące w języku polskim i konieczność ich równie szybkiego obserwowania (np. leksyka świata rzeczywistego a leksyka świata wirtualnego są bardzo różne); uznanie języka prasy jako najbliższego współczesnej leksyce. Prelegentka zapoznała słuchaczy z terminem „pole tematyczne" oznaczający rzeczywistość pozajęzykową, związany z pytaniem: do jakich dziedzin odnosi się leksyka? Prof. Smółkowa zwróciła uwagę, że pożyczki istniały zawsze, jednak obecnie język polski zapożycza słowa wraz z obcymi rdzeniami, bez odzwierciedlenia polskiej interpretacji nazwy (zapożyczenia dokonywane są bez interpretacji). W ten sposób zmienia się sam charakter języka.
5) opracowywanie internetowego słownika języka polskiego.
Po wykładzie nastąpiła dyskusja, którą rozpoczęła prof. Kalina Bartnicka zwracając uwagę, że treść wykładu prof. Smółkowej ściśle wiąże się z zagadnieniami popularyzacji nauki.
W II części Posiedzenia obyła się dyskusja poświęcona bieżącym problemom nauki, w którym prof. Edward Malak zwrócił uwagę na brak funduszy na Narodowe Muzeum Techniki.

 

 

Posiedzenie Prezydium Komitetu Historii Nauki i Techniki PAN
w dniu15 stycznia 2014 r.

 

Poruszono sprawę planowanej sesji wyjazdowej do Lwowa, ustalając wstępnie termin na 2-6 czerwca 2014 r. Prof. Jaromir Jeszke zabrał głos w sprawie opracowania wniosku do Ministerstwa Nauki dotyczącego uznania historii nauki za odrębną dyscyplinę naukową. Na Posiedzeniu obecny był specjalnie zaproszony prof. Edward Malak, który przedstawił problemy Muzeum Techniki.

 

 

Posiedzenie Plenarne Komitetu Historii Nauki i Techniki PAN
w dniu 24 lutego 2014 r.

 

W I części Posiedzenia prof. dr hab. Józef Szudy z UMK w Toruniu przedstawił sylwetkę śp. prof. Andrzeja Bielskiego omawiając biografię, pracę dydaktyczną i naukową. W II części posiedzenia prelekcję o działalności Rogera Bacona wygłosił dr Marcin Dolecki z Instytut Historii Nauki PAN. Po omówieniu biografii zajął się problemem osiągnięć naukowych Bacona. Przypomniał, że Bacona nazywano „doctor mirabilis" – ponieważ zwrócił uwagę na konieczność stosowania metody eksperymentalnej w badaniach. Dr Dolecki przyznał, że Bacona nie można nazwać wielkim teologiem, natomiast odegrał on wielką rolę w rozwoju nauk eksperymentalnych. Pod koniec obydwu części posiedzenia miała miejsce dyskusja.
III część posiedzenia rozpoczęła profesor Kalina Bartnicka nawiązując do wystąpień pani Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawach nauki, a zwłaszcza humanistyki. Głos zabrała prof. Jadwiga Garbowska, która zrelacjonowała spotkanie w PAN w dn. 6 lutego. Stwierdziła, że podstawowym zadaniem wystąpień jest uzmysłowienie z czym środowisko naukowe może się zgodzić, a co definitywnie będzie negować. Uznała, że mimo, iż nauki społeczne nie produkują bezpośrednich dóbr materialnych, jednak są niezbędne w budowaniu demokracji i społeczeństwa obywatelskiego. Prof. Bartnicka omawiając teksty związane z wypowiedziami pani Minister Nauki zwróciła uwagę, że schemat w piśmie pani Minister wymagający przemyślenia: „uczeń-student-obywatel" nie objął „badacza" ani „uczonego". Prof. Bartnicka wypowiedziała się także na temat obecnych zasad parametryzacji, szkodliwych dla humanistyki. Poprosiła zebranych o nadsyłanie uwag na temat sytuacji nauki, zwłaszcza humanistyki w ciągu tygodnia.